تولواپتان (Tolvaptan)
گروه دارویی:
آنتاگونیست گیرنده وازوپرسین (V2 receptor antagonist)
مکانیسم اثر:
تولواپتان یک آنتاگونیست انتخابی گیرنده V2 وازوپرسین است. گیرنده‌های V2 در کلیه‌ها قرار دارند و مسئول تنظیم بازجذب آب در لوله‌های جمع‌کننده کلیه هستند. با مهار این گیرنده‌ها، تولواپتان باعث کاهش بازجذب آب در کلیه‌ها می‌شود، که نتیجه آن افزایش دفع آب بدون تأثیر بر دفع الکترولیت‌ها (مثل سدیم و پتاسیم) است. این دارو باعث کاهش حجم مایعات بدن و بهبود سطح سدیم سرم در بیماران مبتلا به هیپرناترمی می‌شود.
موارد مصرف:
درمان هیپرناترمی (Hypernatremia):
تولواپتان برای درمان هیپرناترمی، به‌ویژه در بیماران مبتلا به دیابت بی‌مزه (Diabetes Insipidus) یا کسانی که به‌طور طبیعی به دلیل اختلالات در تولید وازوپرسین دچار افزایش سطح سدیم می‌شوند، استفاده می‌شود.
درمان بیماری کیست کلیه پلی‌کیستیک (Polycystic Kidney Disease - PKD):
تولواپتان به‌ویژه برای کاهش سرعت پیشرفت بیماری کیست کلیه پلی‌کیستیک در بیمارانی که مبتلا به این بیماری مزمن هستند، استفاده می‌شود. این دارو به‌وسیله مهار گیرنده‌های وازوپرسین، رشد کیست‌ها را کاهش می‌دهد.
عوارض جانبی:
عوارض شایع:
تشنگی زیاد
اسهال
افزایش آنزیم‌های کبدی
کاهش فشار خونم
عوارض کمتر شایع:
اختلالات الکترولیتی مانند هیپوناترمی (کاهش سدیم)
عوارض گوارشی مانند تهوع و استفراغ
تداخلات دارویی:
تولواپتان ممکن است با داروهایی که سیستم آنزیمی CYP3A4 را مهار می‌کنند (مانند داروهای ضد قارچ، برخی از آنتی‌بیوتیک‌ها، و داروهای HIV) تداخل داشته باشد. این تداخلات می‌توانند منجر به افزایش سطح تولواپتان در خون شوند.
تولواپتان به‌ویژه برای کنترل هیپرناترمی و درمان بیماری‌هایی مانند دیابت بی‌مزه و بیماری کیست کلیه پلی‌کیستیک طراحی شده است و معمولاً تحت نظر پزشک در بیمارستان‌ها یا مراکز درمانی برای مدیریت این شرایط استفاده می‌شود.