(Necrosis)
یک فرآیند مرگ غیرقابل برگشت سلول‌ها یا بافت‌ها در یک موجود زنده است که معمولاً ناشی از آسیب شدید و غیرقابل جبران به ساختار سلولی یا مکانیسم‌های حفظ بقا می‌باشد. این مرگ سلولی در اثر عوامل متعددی رخ می‌دهد، از جمله:

1. ایسکمی (Ischemia): کاهش یا قطع کامل خون‌رسانی به یک ناحیه.

2. آسیب فیزیکی: مانند ضربه، گرما، یا سرما.

3. عوامل شیمیایی یا سمی: مانند سموم، مواد شیمیایی، یا داروها.

4. عفونت‌ها: ناشی از باکتری‌ها، ویروس‌ها، یا قارچ‌ها.

5. واکنش‌های ایمنی یا التهابی: مانند واکنش‌های خودایمنی.

ویژگی‌های میکروسکوپی و ماکروسکوپی:

نکروز معمولاً با تغییرات ساختاری مشخص همراه است، مانند:

کارولیزیس (Karyolysis): تخریب هسته سلول.

کارِیوپیکنوزیس (Karyopyknosis): چروکیده شدن هسته.

کارِیورِکسیس (Karyorrhexis): قطعه‌قطعه شدن هسته.

انواع نکروز:

نکروز انعقادی (Coagulative): معمولاً در ایسکمی اتفاق می‌افتد، به‌ویژه در قلب، کلیه‌ها، یا طحال.

نکروز مایع‌شونده (Liquefactive): معمولاً در مغز یا بافت‌هایی با محتوای آنزیمی بالا رخ می‌دهد.

نکروز چربی (Fat Necrosis): به‌ویژه در پانکراس یا بافت‌های چربی.

نکروز مورد (Caseous): مرتبط با عفونت‌هایی مانند سل.

نکروز فیبرینوئید (Fibrinoid): در شرایطی مانند واسکولیت دیده می‌شود.

نکروز از مرگ برنامه‌ریزی‌شده سلولی (آپوپتوز) متمایز است، زیرا در نکروز، آسیب به بافت‌ها باعث آزاد شدن مواد داخل‌سلولی و ایجاد واکنش التهابی می‌شود.