بلع اجسام خارجی توسط کودکان، یکی از حوادث شایع پزشکی بوده،که میتواند تهدید کننده حیات باشد.

حال ما در دایار در این مبحث میخواهیم به بلع اجسام خارجی و مواد بپردازیم.

وجود جسم خارجی مستقر در مری به دلیل پتانسیل ایجاد پارگی و عفونت ،بیماری زایی و مرگ و میر زیادی که دارد، یک مورد اورژانسی است.

بیشتر موارد بلع اجسام خارجی (حدود۸۰ درصد) در کودکان رخ می‌دهد که اکثر موارد ۵ سال یا کمتر سن دارند.

بچه‌های بزرگتر که دچار تأخیر تکاملی هستند و همچنین مبتلایان به مشکلات روان پزشکی نیز، در معرض خطر بالاتر قرار دارند.

سکه‌ها متداول ترین اجسام خارجی خورده شده هستند و بعد از آن اسباب بازی‌های کوچک قرار دارند.

بلعیدن باطری ها  و آ هن رباهای متعدد، میتواند منجر به عوارض تهدید کننده حیات شود.

1.سابقه ازوفاژیت ائوزینوفیلی

در ۹۲ درصد افرادی که با گیر کردن لقمه و دشواری در بلع(دیسفاژی) مراجعه می‌کنند، دیده می شود.

2.سابقه ترمیم آترزی مری( ناهنجاری مادرزادی) 

3.سابقه جراحی فوندوپلیکاسیون نیسن

اکثر اجسام خارجی مری در سطح کریکوفارنک( اسفنکتر فوقانی مری UES)، قوس آئورت و یا درست بالای دیافراگم در سطح محل اتصال معده - مری (اسفنکتر تحتانی مری LES) گیر می‌کنند.

حداقل ۳۰ درصد کودکان که بلع جسم خارجی در مری دارند، ممکن است کاملاً بدون علامت باشند، بنابراین هرگونه شرح حال از بلع جسم خارجی را باید جدی گرفت و بررسی کرد.

میتواند منجر به علائم تنفسی مانند:

• استریدور (دانلود صدا)
• خس خس سینه
• سیانوز
• دیس پنه

• تورم گردن  
• اریتم  
• وجود کریپتاسیون زیر جلدی

ارزیابی کودکی که بلع جسم خارجی داشته است با عکس ساده دندان (قدامی خلفی) (AP) از گردن، قفسه سینه و شکم و همینطور عکس لترال (رادیوگرافی) گردن و قفسه سینه شروع می‌شود.

ارزیابی کودک با سابقه بلع جسم خارجی، با رادیوگرافی قدامی خلفی (AP) گردن، قفسه سینه و شکم، همراه با نمای جانبی (لترال) از گردن و قفسه سینه شروع میشود.

در صورت وجود سکه در مری سطح صاف آن در عکسAP و لبه ی آن در عکس لترال دیده می‌شود

برعکس آن در مورد گیر کردن سکه در حلق صادق است یعنی لبه سکه در عکس دندانی (قدامی – خلفی) و سطح صاف آن در عکس لترال (رادیوگرافی) دیده می شود.

باتری‌های دیسکی ممکن است به صورت سکه دیده شوند و تمایز آنها از طریق سایه دوگانه در نمای عکس دندانی (قدامی خلفی) و کمرنگ شدن در نمای لترال است.استفاده از باطری های دیسکی بسیار افزایش یافته است و موجب افزایش شدید در بلع اتفاقی و وضعیت بحرانی در مرگ و میر و عوارض آنها شده است. این امر ناشی از افزایش قطر و نیز تغییر به انواع  لیتیومی است.

CT اسکن با بازسازی سه بعدی نیز می‌تواند حساسیت را در یافتن جسم خارجی بالا ببرد. هرچند مطالعات رادیوگرافی با ماده حاجب گاه در افراد بدون علامت که عکس ساده آنها منفی است، ممکن است مفید باشد ولی به دلیل خطر بالقوه آسپیراسیون و ایجاد اشکال در دیدن جسم خارجی در اندوسکوپی،مورد استفاده قرار نمی‌گیرند.

کودکان کوچکتر از ۵ سال که باطریهای در سایز ۲۰ میلی‌متر یا کوچکتر خورده اند، در معرض بیشترین خطر عوارض تأسف باری مثل نکروز (مرگ بافت)، فیستول تراکتوازوفاژیال (مجرای غیرطبیعی میان نای و مری)، سوراخ شدگی، تنگی، فلج تارهای صوتی و  فیستول (توده چرکی) آئورت به لوله گوارش،  قرار دارند.

 موادی مثل پلاستیک ،چوب ،شیشه، آلومینیوم و استخوان ممکن است در عکس دیده نشوند(رادیولوسنت) و بنابراین در صورت وجود علایم و ندیدن جسم خارجی در عکس باید اندوسکوپی انجام شود.

-  میتوان اجسام غیرتیز بدون علامت و سکه ها را برای ۲۴ ساعت تحت نظر گرفت تا خودشان وارد معده شوند.

- اگر اختلالی در بلع و ترشحات دهان نباشد لقمه گوشتی را تا ۲۴ ساعت می توان تحت نظر گرفت. اگر بیمار سابقه جراحی قبلی روی مری را نداشته باشد گاه میتوان از گلوکاگون (تزریقی 5/0 mg/kg) استفاده کرد تا با کاهش فشارLES عبور لقمه از دیستال مری تسهیل شود. استفاده از حل کننده‌های گوشت و یا عوامل تولیدکننده گاز به دلیل خطر پرفوراسیون(سوراخ) توصیه نمی‌شود

- در درمان کودکی که جسم خارجی در مری دارد، باید خطر فشردگی راه هوایی را بررسی کرد و در مواردی که احتمال سوراخ شدن (پرفوراسیون) راه هوایی وجود دارد، CT اسکن قفسه سینه و مشاوره جراحی انجام می شود.

-  درمان اجسام خارجی مری معمولاً از طریق دیدن آنها و مخاط زیرشان و سپس خارج کردن آنها با اندوسکوپی با وسیله مناسب برای خارج کردن جسم خارجی، انجام می شود.

-  در صورت وجود اجسام تیز، آهن رباهای متعدد و یا یک آهن ربا و یا یک جسم فلزی و جسم خارجی با علائم تنفسی، باید اندوسکوپی به صورت اورژانس انجام شود. مخصوصاً باتری‌های دیسکی LES  باید بدون توجه به زمانی که بیمار غذا خورده است در  عرض ۲ ساعت خارج شوند زیرا تماس آنها با مخاط حتی در مدت ۱ ساعت می‌تواند باعث آسیب به مخاط، و در مدت زمان ۴ ساعت منجر به تخریب تمام لایه‌های مری شود.

بلع اجسام خارجی و مواد یکی از مسائل پزشکی مهم و خطرناک است که می‌تواند به طور جدی بر سلامتی افراد تأثیر بگذارد. این حوادث معمولاً در کودکان و برخی افراد بزرگسال اتفاق می‌افتد و ممکن است منجر به مشکلات جدی مانند خفگی، آسیب به ریه‌ها، و حتی مرگ شود.

حال ما در دایار در این مبحث میخواهیم به بلع اجسام خارجی و مواد بپردازیم.

بیشتر موارد بلع اجسام خارجی (حدود۸۰ درصد) در کودکان رخ می‌دهد که اکثر موارد ۵ سال یا کمتر سن دارند.

بچه‌های بزرگتر که دچار تأخیر تکاملی هستند و همچنین مبتلایان به مشکلات روان پزشکی نیز، در معرض خطر بالاتر قرار دارند.

بیشتر موارد بلع اجسام خارجی (حدود۸۰ درصد) در کودکان رخ می‌دهد که اکثر موارد ۵ سال یا کمتر سن دارند.

بچه‌های بزرگتر که دچار تأخیر تکاملی هستند و همچنین مبتلایان به مشکلات روان پزشکی نیز، در معرض خطر بالاتر قرار دارند.

وجود جسم خارجی در مری به دلیل خطر بالقوه پارگی و عفونت بیماری زا و مرگ و میر زیادی که دارد، یک مورد اورژانسی است.

سکه‌ها بیشترین اجسام خارجی خورده شده هستند و بعد از آن اسباب بازی‌های کوچک قرار دارند.

- سابقه ازوفاژیت ائوزینوفیلی (یک بیماری آلرژیک مزمن است که در آن مری ملتهب شدهو در ۹۲ درصد افرادی که با گیر کردن لقمه و دشواری در بلع(دیسفاژی) مراجعه می‌کنند، دیده می شود.

- ترمیم آترزی مری( ناهنجاری مادرزادی) و یا فوندوپلیکاسیون نیسن دارند.

اکثر اجسام خارجی مری در سطح کریکوفارنک ( اسفنکتر فوقانی مری UES)، قوس آئورت و یا درست بالای دیافراگم در سطح محل اتصال معده - مری ( اسفنکتر تحتانی مری LES ) گیر می‌کنند.

حداقل ۳۰ درصد کودکان که بلع جسم خارجی در مری دارند، ممکن است کاملاً بدون علامت باشند، بنابراین هرگونه شرح حال از بلع جسم خارجی را باید جدی گرفت و بررسی کرد.

 شروع علایم ناگهانی پریدن جسم خارجی به گلو (choking) معمولا با عق زدن و یا سرفه کردن و سپس ترشح فراوان بزاق، دشواری در بلع (دیسفاژی)، امتناع از خوردن، استفراغ و یا درد گردن، گلو و یا بالای جناغ همراه است.

علایم تنفسی مانند استریدور(سوت تنفسی )، خس خس سینه، سیانوز(تغییر رنگ پوست به آبی یا بنقش) و یا دیس پنه(تنگی نفس) ممکن است به دنبال قرار گرفتن جسم خارجی در حنجره و یا دیواره غشایی خلفی ایجاد شوند و همچنین احتمال ایجاد تورم گردن، اریتم( قرمزشدگی) و یا وجود کرپیتاسیون زیرجلدی(هوا در زیر پوست) احتمال پرفوراسیون اوروفارنکس ( پارگی اوروفارنکس) و یا پروگزیمال مری( نواحی از مری که به گلو نزدیکتر هستد) را مطرح می‌کند.

ارزیابی کودکی که بلع جسم خارجی داشته است با عکس ساده دندان (قدامی خلفی) (AP) از گردن، قفسه سینه و شکم و همینطور عکس لترال (رادیوگرافی) گردن و قفسه سینه شروع می‌شود.

در صورت وجود سکه در مری سطح صاف آن در عکسAP و لبه ی آن در عکس لترال دیده می‌شود

برعکس آن در مورد گیر کردن سکه در حلق صادق است یعنی لبه سکه در عکس دندانی (قدامی – خلفی) و سطح صاف آن در عکس لترال (رادیوگرافی) دیده می شود.

باتری‌های دیسکی ممکن است به صورت سکه دیده شوند و تمایز آنها از طریق سایه دوگانه در نمای عکس دندانی (قدامی خلفی) و کمرنگ شدن در نمای لترال است.استفاده از باطری های دیسکی بسیار افزایش یافته است و موجب افزایش شدید در بلع اتفاقی و وضعیت بحرانی در مرگ و میر و عوارض آنها شده است. این امر ناشی از افزایش قطر و نیز تغییر به انواع  لیتیومی است.

کودکان کوچکتر از ۵ سال که باطریهای در سایز ۲۰ میلی‌متر یا کوچکتر خورده اند، در معرض بیشترین خطر عوارض تأسف باری مثل نکروز (مرگ بافت)، فیستول تراکتوازوفاژیال (مجرای غیرطبیعی میان نای و مری)، سوراخ شدگی، تنگی، فلج تارهای صوتی و  فیستول (توده چرکی) آئورت به لوله گوارش،  قرار دارند.

 موادی مثل پلاستیک ،چوب ،شیشه، آلومینیوم و استخوان ممکن است در عکس دیده نشوند(رادیولوسنت) و بنابراین در صورت وجود علایم و ندیدن جسم خارجی در عکس باید اندوسکوپی انجام شود.

CT اسکن با بازسازی سه بعدی نیز می‌تواند حساسیت را در یافتن جسم خارجی بالا ببرد. هرچند مطالعات رادیوگرافی با ماده حاجب گاه در افراد بدون علامت که عکس ساده آنها منفی است، ممکن است مفید باشد ولی به دلیل خطر بالقوه آسپیراسیون و ایجاد اشکال در دیدن جسم خارجی در اندوسکوپی،مورد استفاده قرار نمی‌گیرند.

- در درمان کودکی که جسم خارجی در مری دارد، باید خطر فشردگی راه هوایی را بررسی کرد و در مواردی که احتمال سوراخ شدن (پرفوراسیون) راه هوایی وجود دارد، CT اسکن قفسه سینه و مشاوره جراحی انجام می شود.

-  درمان اجسام خارجی مری معمولاً از طریق دیدن آنها و مخاط زیرشان و سپس خارج کردن آنها با اندوسکوپی با وسیله مناسب برای خارج کردن جسم خارجی، انجام می شود.

-  در صورت وجود اجسام تیز، آهن رباهای متعدد و یا یک آهن ربا و یا یک جسم فلزی و جسم خارجی با علائم تنفسی، باید اندوسکوپی به صورت اورژانس انجام شود. مخصوصاً باتری‌های دیسکی LES  باید بدون توجه به زمانی که بیمار غذا خورده است در  عرض ۲ ساعت خارج شوند زیرا تماس آنها با مخاط حتی در مدت ۱ ساعت می‌تواند باعث آسیب به مخاط، و در مدت زمان ۴ ساعت منجر به تخریب تمام لایه‌های مری شود.

-  میتوان اجسام غیرتیز بدون علامت و سکه ها را برای ۲۴ ساعت تحت نظر گرفت تا خودشان وارد معده شوند.

- اگر اختلالی در بلع و ترشحات دهان نباشد لقمه گوشتی را تا ۲۴ ساعت می توان تحت نظر گرفت. اگر بیمار سابقه جراحی قبلی روی مری را نداشته باشد گاه میتوان از گلوکاگون (تزریقی 5/0 mg/kg) استفاده کرد تا با کاهش فشارLES عبور لقمه از دیستال مری تسهیل شود. استفاده از حل کننده‌های گوشت و یا عوامل تولیدکننده گاز به دلیل خطر پرفوراسیون(سوراخ) توصیه نمی‌شود

برعکس آن در مورد گیر کردن سکه در حلق صادق است یعنی لبه سکه در عکس دندانی (قدامی – خلفی) و سطح صاف آن در عکس لترال (رادیوگرافی) دیده می شود.