مافین فریتاتای سبزیجات برای کودکان سلیاکی
ژوئن 6, 2024
معاینه پوست نوزادان
ژوئن 8, 2024
اسهال (Diarrhea)
تعریف اسهال
مناسب ترین تعریف اسهال؛ از دست دادن مایع و الکترولیت زیاد در مدفوع است. اسهال معمولا به صورت مدفوع شل، که در شیرخواران با حجم بیشتر از ۱۰سی سی بر اساس وزن بدن بر حسب کیلوگرم در روز، و برای بچه های بزرگتر بیشتر از ۲۰۰ گرم در روز میباشد.
اسهال مزمن
اگر هر اپیزود اسهال بیش از ۱۴ روز طول بکشد به آن اسهال مزمن یا پایدار میگویند.
اسهال حاد
اسهالی با شروع ناگهانی است که کمتر از 14 روز طول میکشد.
بیشترین حجم مایع در روده باریک جذب می شود. کولون محتویات را تغلیظ میکند و این کار را علیرغم گرادیان اسموتیک بالا انجام میدهد.
در حالت عادی یک شیرخوار کوچک، روزانه ۵ سی سی به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، مدفوع دارد. این مقدار در بزرگسالان به ۲۰۰ گرم در روز می رسد.
اختلالاتی که با جذب در روده باریک تداخل دارند موجب اسهالهای حجیم میشوند، در حالی که اختلالات بازجذب روده بزرگ اسهال کم حجم تر ایجاد میکنند.
روده باریک یک فرد بالغ میتواند روزانه ۱۱-۱۰ لیتر از مخلوط مواد خورده شده و مایعات ترشح شده را بازجذب کند، در حالی که بازجذب در کولون حدود نیم لیتر است.
دیسانتری (مدفوع خونی مکرر با حجم کم، همراه با موکوس(مخاط)، تنسموس یا همان التهاب کیسه ) علامت غالب کولیت (التهاب و زخم در دیواره روده بزرگ) است.
اساس تمام انواع اسهال، به هم ریختگی انتقال آب و مواد محلول در روده است. حرکت آب از خلال مامبران (غشا شفاف و نازک بافت همبندی) روده به صورت مثبت است و انتقال فعال و یا مثبت مواد محلول، به خصوص سدیم، کلر و گلوکز وضعیت آن را مشخص می کند.
انواع مختلف اسهال را میتوان به صورت ترشحی، اسموتیک (فشار اسمزی)، یا اختلالات حرکت و یا ترکیبی از این موارد طبقه بندی کرد.
اسهال ترشحی زمانی رخ میدهد که سیستم بافت پوششی (اپی تلیوم) منتقل کننده مواد محلول، در یک وضعیت فعال ترشحی قرار دارد. این وضعیت معمولاً ناشی از وجود مواد تحریک کننده ترشح مانند سم کلرا (وبا) است.سم با گیرنده روی بافت پوششی سطحذ روده متصل میشود و در نتیجه موجب افزایش تجمع داخل سلولی CAMc و یا GMPcمی شود.
بعضی از اسیدهای چرب داخل لومن روده(دراز روده) و نمک های صفراوی با همین مکانیسم موجب تحریک ترشح از مخاط میشوند. در مواردی که یک ماده تحریک کننده خارجی وجود ندارد نیز، اسهال ممکن است یک جزء ترشحی داشته باشد (بیماری انکلوزیون میکروویلوس مادرزادی).
اسهال ترشحی معمولاً حجم زیادی دارد و علیرغم ناشتا بودن نیز ادامه مییابد.
اسهال ترشحی معمولاً حجم زیادی دارد و علیرغم ناشتا بودن نیز ادامه مییابد.
اسهال اسموتیک بعد از خوردن یک ماده با قابلیت جذب کم ایجاد میشود.
اسمولاریتی مدفوع عمدتاً به وسیله الکترولیت ها مشخص میشود و گپ یونی ۱۰۰ mOsm/kg و یا کمتر است. گپ یونی از طریق تفریق الکترولیتهای مدفوع از اسمولاریتی محاسبه میشود:
۲× (پتاسیم مدفوع + سدیم مدفوع) – اسمولاریتی مدفوع=Ion gap.
اسهال اسموتیک بعد از خوردن یک ماده با قابلیت جذب کم ایجاد میشود.
اسمولاریتی مدفوع عمدتاً به وسیله الکترولیت ها مشخص میشود و گپ یونی ۱۰۰ mOsm/kg و یا کمتر است. گپ یونی از طریق تفریق الکترولیتهای مدفوع از اسمولاریتی محاسبه میشود:
۲× (پتاسیم مدفوع + سدیم مدفوع) – اسمولاریتی مدفوع=Ion gap.
مادۀ محلول ممکن است یکی از مواد طبیعی و حلالیت کم (منیزیم فسفات، لاکتولوز یا سوربیتول) و یا ماده ای که به دلیل اختلالات روده جذب نمیشود (لاکتوز در کمبود لاکتاز و یا گلوکز در اسهال روتاویروسی) باشد.
کربوهیدرات جذب نشده در کولون تخمیر میشود و اسیدهای چرب زنجیره کوتاه (SCFAS) تولید میشوند. این اسیدها در کولون قابل جذب و استفاده به عنوان منبع انرژی هستند ولی حجم فراوانی از مواد اسموتیک ایجاد میکنند. این فرم اسهال معمولاً نسبت به اسهال ترشحی حجم کمتری دارد و با ناشتایی متوقف میشود. به دلیل وجود اجزاء اسموتیک دیگر، اسمولاریتی مدفوع فقط با محتوای الکترولیتی آن توجیه نمیشود و گپ یونی بیشتر از۱۰۰ mOsm است.
اختلالات حرکت روده ممکن است همراه با انتقال سریع و یا کند (ترانزیت) باشد و معمولاً حجم مدفوع در آنها زیاد نیست. حرکت کند ممکن است همراه با رشد بیش از حد باکتری ها باشد که باعث اسهال میشوند.
مکانیسم های اسهال
عوامل
وبا، E,coli توکسیژنیک، کارسینوئید vip، نوروبلاستوم اسهال مادرزادی کلر، کلستریدیوم دیفسیل، کریپتوسپوریدیوز(AIDS)
توضیحات
– با ناشتایی ادامه می یابد.
– سوجذب اسیدهای صفراوی می تواند باعث افزایش ترشح آب شود.
– لکوسیت (گلبول سفید) در مدفوع نیست.
اسهال ترشحی
نقص
1_کاهش جذب
۲_ افزایش ترشح
۳_ انتقال الکترولیت
آزمایش مدفوع
1_کاهش جذب
۲_ افزایش ترشح
۳_ انتقال الکترولیتa
1_ آبکی ، اسمولاریتی نرمال با گپ
۲_ یونی۱۰۰ mO sm/kg<
عوامل
کمبود لاکتاز، سوجذب گلوکز، گالاکتوز، لاکتوز، سو مصرف ملین ها
توضیحات
– با ناشتایی متوقف میشود
– با سوجذب کربوهیدراتها هیدروژن تنفسی زیاد می شود
– لکوسیت (گلبول سفید) در مدفوع نیست.
اسهال اسموتیک (فشار اسمزی)
نقص
۱_سوجذب، اختلال انتقال بلع
۲_ بلع موادغیر قابل جذب
آزمایش مدفوع
آبکی،اسیدی، مواد احیا کننده،افزایش اسمولالیتی گپ یونی۱۰۰ mOsm/kg>
عوامل
سندروم روده تحریک پذیر، تیروتوکسیکوز (غده تیروئید هورمون زیادی تولید میکند)، سندروم دامپینگ بعد از واگوتومی (علائمی پس از خوردن غذا ایجاد می شود).
توضیحات
– عفونت نیز می تواند باعث افزایش حرکت روده شود
اسهال افزایش حرکت
نقص
کاهش زمان انتقال (Transit time)
آزمایش مدفوع
مدفوع شل تا نرمال، تحریک با رفلکس گاستروکولیک
عوامل
انسداد کاذب، لوپ کور
توضیحات
– شاید رشد بیش از حد باکتری ها
اسهال کاهش حرکت
نقص
نقص اجزاء نوروماسکولر، استاز (رشد بیش از حد باکتری ها)
آزمایش مدفوع
مدفوع شل تا نرمال
عوامل
سندروم روده کوتاه، بیماری سلیاک، انتریت روتاویروسی
توضیحات
– ممکن است نیاز به رژیم المنتال (فرمولا هایی به شکل مایع یا پودر، که با اب همگن شده و مصرف می شود) همراه با تغذیه وریدی (تزریق سرم) داشته باشد.
اسهال کاهش سطح (اسموتیک، حرکت)
نقص
کاهش ظرفیت عملکرد
آزمایش مدفوع
آبکی
عوامل
سالمونلا، شیگلا، آمیبیازیس، یرسینیا، کمپیلوباکتر
توضیحات
سالمونلا، شیگلا، آمیبیازیس، یرسینیا، کمپیلوباکتر
اسهال تهاجم مخاطی
نقص
التهاب، کاهش بازجذب کولون، افزایش حرکت
آزمایش مدفوع
خون و افزایش WBC (گلبول سفید) در مدفوع
اسهال
مناسب ترین تعریف اسهال؛ از دست دادن مایع و الکترولیت (ماده حل شده یک محلول آبی که رسانایی الکتریکی آن بیش از آب خالص است) زیاد در مدفوع است.
حال ما در دایار در این مبحث میخواهیم به اسهال بپردازیم. با ما همراه باشید.
اسهال حاد
اسهال حاد عبارت است از: شروع ناگهانی مدفوع شل، که در در شیرخواران با حجم بیشتر از ۱۰سی سی بر اساس وزن بدن بر حسب کیلوگرم در روز، و برای بچه های بزرگتر بیشتر از ۲۰۰ گرم در روز که این اسهال کمتر از ۱۴ روز طول بکشد.
اگر هر قسمت بیش از ۱۴ روز طول بکشد به آن اسهال مزمن یا پایدار میگویند.
در حالت عادی یک شیرخوار کوچک، روزانه ۵ سی سی به ازای هر کیلوگرم وزن بدن، مدفوع دارد. این مقدار در بزرگسالان به ۲۰۰ گرم در روز می رسد.
بیشترین حجم مایع در روده باریک جذب می شود. کولون (قسمتی از روده بزرگ) محتویات را تغلیظ میکند و این کار را علیرغم فشار اسمزی (گرادیان اسموتیک) بالا انجام میدهد.
روده باریک یک فرد بالغ میتواند روزانه ۱۱-۱۰ لیتر از مخلوط مواد خورده شده و مایعات ترشح شده را بازجذب کند، در حالی که بازجذب در کولون حدود نیم لیتر است.
اگر هر قسمت بیش از ۱۴ روز طول بکشد به آن اسهال مزمن یا پایدار میگویند.
دیسانتری (مدفوع خونی مکرر با حجم کم، همراه با موکوس(مخاط)، تنسموس یا همان التهاب کیسه ) علامت غالب کولیت (التهاب و زخم در دیواره روده بزرگ) است.
اساس تمام انواع اسهال، به هم ریختگی انتقال آب و مواد محلول در روده است. حرکت آب از خلال مامبران (غشا شفاف و نازک بافت همبندی) روده به صورت مثبت است و انتقال فعال و یا مثبت مواد محلول، به خصوص سدیم، کلر و گلوکز وضعیت آن را مشخص می کند.
انواع مختلف اسهال را میتوان به صورت ترشحی، اسموتیک (فشار اسمزی)، یا اختلالات حرکت و یا ترکیبی از این موارد طبقه بندی کرد.
اسهال ترشحی زمانی رخ میدهد که سیستم بافت پوششی (اپی تلیوم) منتقل کننده مواد محلول، در یک وضعیت فعال ترشحی قرار دارد. این وضعیت معمولاً ناشی از وجود مواد تحریک کننده ترشح مانند سم کلرا (وبا) است.سم با گیرنده روی بافت پوششی سطحذ روده متصل میشود و در نتیجه موجب افزایش تجمع داخل سلولی CAMc و یا GMPcمی شود.
بعضی از اسیدهای چرب داخل لومن روده(دراز روده) و نمک های صفراوی با همین مکانیسم موجب تحریک ترشح از مخاط میشوند. در مواردی که یک ماده تحریک کننده خارجی وجود ندارد نیز، اسهال ممکن است یک جزء ترشحی داشته باشد (بیماری انکلوزیون میکروویلوس مادرزادی).
اسهال ترشحی معمولاً حجم زیادی دارد و علیرغم ناشتا بودن نیز ادامه مییابد.
اسمولاریتی مدفوع عمدتاً به وسیله الکترولیت ها مشخص میشود و گپ یونی ۱۰۰ mOsm/kg و یا کمتر است. گپ یونی از طریق تفریق الکترولیتهای مدفوع از اسمولاریتی محاسبه میشود:
۲× (پتاسیم مدفوع + سدیم مدفوع) – اسمولاریتی مدفوع=Ion gap.
اسهال اسموتیک بعد از خوردن یک ماده با قابلیت جذب کم ایجاد میشود.
مادۀ محلول ممکن است یکی از مواد طبیعی و حلالیت کم (منیزیم فسفات، لاکتولوز یا سوربیتول) و یا ماده ای که به دلیل اختلالات روده جذب نمیشود (لاکتوز در کمبود لاکتاز و یا گلوکز در اسهال روتاویروسی) باشد.
کربوهیدرات جذب نشده در کولون تخمیر میشود و اسیدهای چرب زنجیره کوتاه (SCFAS) تولید میشوند. این اسیدها در کولون قابل جذب و استفاده به عنوان منبع انرژی هستند ولی حجم فراوانی از مواد اسموتیک ایجاد میکنند. این فرم اسهال معمولاً نسبت به اسهال ترشحی حجم کمتری دارد و با ناشتایی متوقف میشود. به دلیل وجود اجزاء اسموتیک دیگر، اسمولاریتی مدفوع فقط با محتوای الکترولیتی آن توجیه نمیشود و گپ یونی بیشتر از۱۰۰ mOsm است.
اختلالات حرکت روده ممکن است همراه با انتقال سریع و یا کند (ترانزیت) باشد و معمولاً حجم مدفوع در آنها زیاد نیست. حرکت کند ممکن است همراه با رشد بیش از حد باکتری ها باشد که باعث اسهال میشوند.
مکانیسم های اسهال
اسهال ترشحی
نقص
1_کاهش جذب
۲_ افزایش ترشح
۳_ انتقال الکترولیت
آزمایش مدفوع
1_ آبکی ، اسمولاریتی نرمال با گپ
۲_ یونی۱۰۰ mO sm/kg<
عوامل
وبا، E,coli توکسیژنیک، کارسینوئید vip، نوروبلاستوم اسهال مادرزادی کلر، کلستریدیوم دیفسیل، کریپتوسپوریدیوز(AIDS)
توضیحات
– با ناشتایی ادامه می یابد.
– سوجذب اسیدهای صفراوی می تواند باعث افزایش ترشح آب شود.
– لکوسیت (گلبول سفید) در مدفوع نیست.
اسهال اسموتیک(فشار اسمزی)
نقص
۱_سوجذب، اختلال انتقال بلع
۲_ بلع موادغیر قابل جذب
آزمایش مدفوع
آبکی،اسیدی، مواد احیا کننده،افزایش اسمولالیتی گپ یونی۱۰۰ mOsm/kg>
عوامل
کمبود لاکتاز، سوجذب گلوکز، گالاکتوز، لاکتوز، سو مصرف ملین ها
توضیحات
– با ناشتایی متوقف میشود
– با سوجذب کربوهیدراتها هیدروژن تنفسی زیاد می شود
– لکوسیت (گلبول سفید) در مدفوع نیست.
اسهال افزایش حرکت
نقص
کاهش زمان انتقال (Transit time)
آزمایش مدفوع
مدفوع شل تا نرمال، تحریک با رفلکس گاستروکولیک
عوامل
سندروم روده تحریک پذیر، تیروتوکسیکوز (غده تیروئید هورمون زیادی تولید میکند)، سندروم دامپینگ بعد از واگوتومی (علائمی پس از خوردن غذا ایجاد می شود).
توضیحات
– عفونت نیز می تواند باعث افزایش حرکت روده شود
اسهال کاهش حرکت
نقص
نقص اجزاء نوروماسکولر، استاز (رشد بیش از حد باکتری ها)
آزمایش مدفوع
مدفوع شل تا نرمال
عوامل
انسداد کاذب، لوپ کور
توضیحات
– شاید رشد بیش از حد باکتری ها
اسهال کاهش سطح (اسموتیک، حرکت)
نقص
کاهش ظرفیت عملکرد
آزمایش مدفوع
آبکی
عوامل
سندروم روده کوتاه، بیماری سلیاک، انتریت روتاویروسی
توضیحات
– ممکن است نیاز به رژیم المنتال (فرمولا هایی به شکل مایع یا پودر، که با اب همگن شده و مصرف می شود) همراه با تغذیه وریدی (تزریق سرم) داشته باشد.
اسهال تهاجم مخاطی
نقص
التهاب، کاهش بازجذب کولون، افزایش حرکت
آزمایش مدفوع
خون و افزایش WBC (گلبول سفید) در مدفوع
عوامل
سالمونلا، شیگلا، آمیبیازیس، یرسینیا، کمپیلوباکتر
توضیحات
– شواهد دیسانتری (اسهال خونی) به صورت خون، موکوس و (گلبول سفید) WBC در مدفوع
