gradient گرادیان
در علوم زیستی و پزشکی، این مفهوم معمولاً برای توصیف تفاوت‌ها در فشار، غلظت، یا سایر ویژگی‌ها بین دو ناحیه از بدن یا سیستم‌ها به کار می‌رود. گرادیان یعنی یک تغییر تدریجی در مقدار چیزی (مثل فشار، دما یا غلظت) ازیک نقطه به نقطه دیگر. به زبان ساده، گرادیان نشان می‌دهد که چطور چیزی در طول یک فاصله کم یا زیاد می‌شود. برای مثال: گرادیان غلظت یعنی اختلاف غلظت یک ماده بین دو نقطه.گرادیان فشار یعنی اختلاف فشار بین دو نقطه که باعث حرکت مایعات یا گازها می‌شود.