برفک دهان شیرخوار
مارس 18, 2024
علائم سرطان ها و بدخیمی ها در کودکان
مارس 27, 2024
کم خونی در شیر خواران
شایع ترین کم خونی (آنمی) در جهان کم خونی فقر آهن است. همچنین فقر آهن شایع ترین اختلال تغذیه ای دنیاست.
به طور کلی حدود سی درصد مردم دنیا فقر آهن دارند.
البته نوزادان شیر مادر خوار نسبت به نوزادان شیر خشک خوار به دلیل آنکه جذب آهن ببیشری دارند وضعیت بهتری دارند.
ما در این مقاله به کم خونی فقر آهن میپردازیم با دایارکید تا انتهای این مقاله همراه باشید.
آنمی فقر آهن در شیر خواران
بیشتر آهن نوزادان در هموگلوبین شیرخواران است که طی دو سه ماه اول زندگی افت میکند زیرا نوزادان در بدو تولد هموگلوبین بالایی دارند که در طی زمان کاهش می یابد که به دنبال آن ذخایر آهن شیر خوار نیز کاهش می یابد.
با این حال ذخیره آهن در نوزادان رسیده که سر موعد به دنیا آمده آند تا زمان شش تا نه ماه اول زندگی شیر خوار کافی است ولی در نوزادان نارس یا نوزادانی که در طی زایمان خون از دست دادهاند یا نوزادان با سابقه بستری که خون گیری مکرر داشته اند و یا در بد تولد زودتر از سی ثانیه بند ناف جدا شده است، زودتر به پایان میرسد.
در نوزادان رسیده که هیچ مشکلی نداشتند با تکامل نرمال معمولا در صورت عدم دریافت مکمل مناسب آهن در سن 24-9 ماهگی دچار کم خونی فقر آهن میشوند.
کدام شیر خواران در خطر بیشتری برای کم خونی فقر آهن هستند؟
1. شیر خواران با سابقه خونریزی مثلا خونریزی گوارشی یا ریوی مثل شیر خواران دارای زخم معده، همانژیوم، پولیپ، بیماری های التهابی روده، دیورتیکول مکل….
2. شیرخواران نارس
3. شیرخواران تحت تغذیه با شیر گاو یا نوپایانی که مقدار زیادی شیر گاو مینوشند بیشتر در خطر کم خونی فقر آهن میباشند.
4. شیر خواران با سابقه بستری در بخش مراقبت ویژه نوزادان (NICU).
5. شیر خوارانی که در مدفوعشان خون هست معمولا به دنبال آلرژی به پروتیین شیر گاو میباشد این شیر خواران به دلیل خونریزی گوارشی زودتر دچار کم خونی فقر آهن میشوند.
6. شیر خواران با سابقه عفونت های انگلی مثل کرم های قلابدار و حتی عفونت های انگلی تک سلولی
7. شیر خواران مبتلا به عفونت معده (اچ پیلوری)
8. شیرخواران مبتلا به بیماری های سو جذب مثل سلیاک
9. شیرخواران مبتلا به اسهال مزمن
علامت های آنمی در شیرخواران
بیشتر شیرخواران بی علامت هستند .رنگ پریدگی مهم ترین علامت است که معمولا زمانی خود را نشان میدهد که هموگلوبین به حدود 7-8 برسد. برای مشاهده رنگ پریدگی میتوان به خطوط کف دست، ناخن ها و ملتحمه نگاه کرد.
کودک با کم خونی خفیف ممکن تحریک پذیر و بی قرار باشند، ضربان قلبشان بیشتر شود و قلب و نبضشان تند تند بزند و اگر کم خونی شدید شود بی قراری، بی اشتهایی و تحریک پذیری و خواب آلودگی بیشتر میشود و ممکن است پزشک در معاینه صداهای اضافی در قلب بشنود و اگر درمان نشود به سمت نارسایی قلب و سایر بافت ها پیش برود.
سایر علایم کم خونی فقر آهن در شیرخواران
سر درد، خستگی، کاهش فعالیت، عدم تمرکز، بی توجهی به محیط اطراف و اطرافیان، کاهش توانایی عضلات، اختلال عملکرد گوارشی، کاهش سیستم ایمنی، نقص در تکامل سیستم عصبی و شناختی، ناخن های قاشقی، التهاب زبان، التهاب گوشه دهان
ممکن است موجب خاک خواری (پیکا) نیز شود.
در چه زمانی بهتر است جهت غربالگری کم خونی شیرخوار آزمایش دهد؟
توصیه میشود همه شیرخواران جهت غربالگری کم خونی در سن یک سالگی مورد بررسی آزمایشگاهی تحت نظر پزشک قرار بگیرند.ممکن است موجب خاک خواری (پیکا) نیز شود.
پیشگیری از کم خونی در شیر خواران
1. جهت جلوگیری از کم خونی همه شیر خواران حتما تحت نظر پزشک قطره آهن در سن چهار تا شش ماهگی شروع شود.
توجه شود قطره آهن در نوزادان نارس ممکن است یک ماهگی شروع شود پس حتما جهت دریافت قطره آهن با پزشک مشورت شود.
در شیر خواران نارس که هیچ مشکلی ندارند معمولا توصیه میشود زمانی که وزنشان دو برابر وزن تولد شد قطره آهن شروع شود.
4. مصرف شیر گاو توسط شیرخوار زودتر از یک سالگی شروع نشود.توجه شود همان گونه که در مباحث متعدد ذکر کردیم و بارها تاکید کردیم هرگز زودتر از یک سالگی شیر گاو به شیر خوار داده نشود .
5. در صورت امکان شیر خوار با شیر مادر تغذیه شود.
6. کودکان نو پا بعد یک سالگی تا سه سال نباید بیش از هفتصد سی سی شیر گاو در طول روز مصرف کنند.
مشاوره نوزاد و کودک در دایارکید
کم خونی در شیر خواران
شایع ترین کم خونی (آنمی) در جهان کم خونی فقر آهن است. همچنین فقر آهن شایع ترین اختلال تغذیه ای دنیاست. به طور کلی حدود سی درصد مردم دنیا فقر آهن دارند.
البته نوزادان شیر مادر خوار نسبت به نوزادان شیر خشک خوار به دلیل آنکه جذب آهن ببیشری دارند وضعیت بهتری دارند.
ما در این مقاله به کم خونی فقر آهن میپردازیم با دایارکید تا انتهای این مقاله همراه باشید.
آنمی فقر آهن در شیر خواران
بیشتر آهن نوزادان در هموگلوبین شیرخواران است که طی دو سه ماه اول زندگی افت میکند زیرا نوزادان در بدو تولد هموگلوبین بالایی دارند که در طی زمان کاهش می یابد که به دنبال آن ذخایر آهن شیر خوار نیز کاهش می یابد.
با این حال ذخیره آهن در نوزادان رسیده که سر موعد به دنیا آمده آند تا زمان شش تا نه ماه اول زندگی شیر خوار کافی است ولی در نوزادان نارس یا نوزادانی که در طی زایمان خون از دست دادهاند یا نوزادان با سابقه بستری که خون گیری مکرر داشته اند و یا در بد تولد زودتر از سی ثانیه بند ناف جدا شده است، زودتر به پایان میرسد.
در نوزادان رسیده که هیچ مشکلی نداشتند با تکامل نرمال معمولا در صورت عدم دریافت مکمل مناسب آهن در سن 24-9 ماهگی دچار کم خونی فقر آهن میشوند.
کدام شیر خواران در خطر بیشتری برای کم خونی فقر آهن هستند؟
1. شیر خواران با سابقه خونریزی مثلا خونریزی گوارشی یا ریوی مثل شیر خواران دارای زخم معده، همانژیوم، پولیپ، بیماری های التهابی روده، دیورتیکول مکل….
2. شیرخواران نارس
3. شیرخواران تحت تغذیه با شیر گاو یا نوپایانی که مقدار زیادی شیر گاو مینوشند بیشتر در خطر کم خونی فقر آهن میباشند.
4. شیر خواران با سابقه بستری در بخش مراقبت ویژه نوزادان (NICU).
5. شیر خوارانی که در مدفوعشان خون هست معمولا به دنبال آلرژی به پروتیین شیر گاو میباشد این شیر خواران به دلیل خونریزی گوارشی زودتر دچار کم خونی فقر آهن میشوند.
6. شیر خواران با سابقه عفونت های انگلی مثل کرم های قلابدار و حتی عفونت های انگلی تک سلولی
7. شیر خواران مبتلا به عفونت معده (اچ پیلوری)
8. شیرخواران مبتلا به بیماری های سو جذب مثل سلیاک
9. شیرخواران مبتلا به اسهال مزمن
علامت های آنمی در شیرخواران
بیشتر شیرخواران بی علامت هستند .رنگ پریدگی مهم ترین علامت است که معمولا زمانی خود را نشان میدهد که هموگلوبین به حدود 7-8 برسد. برای مشاهده رنگ پریدگی میتوان به خطوط کف دست، ناخن ها و ملتحمه نگاه کرد.
کودک با کم خونی خفیف ممکن تحریک پذیر و بی قرار باشند، ضربان قلبشان بیشتر شود و قلب و نبضشان تند تند بزند و اگر کم خونی شدید شود بی قراری، بی اشتهایی و تحریک پذیری و خواب آلودگی بیشتر میشود و ممکن است پزشک در معاینه صداهای اضافی در قلب بشنود و اگر درمان نشود به سمت نارسایی قلب و سایر بافت ها پیش برود.
سایر علایم کم خونی فقر آهن در شیرخواران
سر درد، خستگی، کاهش فعالیت، عدم تمرکز، بی توجهی به محیط اطراف و اطرافیان، کاهش توانایی عضلات، اختلال عملکرد گوارشی، کاهش سیستم ایمنی، نقص در تکامل سیستم عصبی و شناختی، ناخن های قاشقی، التهاب زبان، التهاب گوشه دهان ممکن است موجب خاک خواری (پیکا) نیز شود.
در چه زمانی بهتر است جهت غربالگری کم خونی شیرخوار آزمایش دهد؟
توصیه میشود همه شیرخواران جهت غربالگری کم خونی در سن یک سالگی مورد بررسی آزمایشگاهی تحت نظر پزشک قرار بگیرند.ممکن است موجب خاک خواری (پیکا) نیز شود.
